Interio

پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران

قطب علمی منتخب کشور، همکار سازمان بهداشت جهانی در پژوهش، آموزش، و مدیریت استئوپروز و دیابت
نقشه سایت   En   Fr

1392/10/15 | ایجاد کننده: 36

شاخصهاي علم سنجي

شاخص h-index

h-index يكي از شاخص‌هاي جديد علم‌سنجي است كه علاوه بر اندازه‌گيري توليدات علمي افراد، ميزان تأثير (impact) علمي افراد را نيز مشخص مي‌كند. اين شاخص در سال 2005 ميلادي توسط پروفسور Hirsch، فيزيكدان دانشگاه كاليفرنيا ارايه شد. شاخص h-index بر اساس توزيع استنادات (citations) اسناد (documents) منتشر شده يك محقق تعيين مي‌شود. اين شاخص براي گروهي از محققان مانند يك دپارتمان، مركز يا دانشگاه نيز قابل محاسبه است. بنا به تعريف، چنانچه h مقاله از Np مقاله يك محقق هر كدام داراي حداقل h استناد باشند و مابقي مقالات وي يعني Np-h مقاله وي هر كدام كمتر از h بار استناد شده باشند، محقق داراي نمايه‌اي معادل h است. براي مثال چنانچه h-index محققي 5 باشد، مفهوم آن اين است که اين محقق حداقل 5 مقاله منتشر شده دارد که هرکدام حداقل 5 استناد دارند. به عبارت ديگر ساير مقالات اين محقق کمتر از 5 استناد دارند. بنابراين h-index نتيجه تعادل بين تعداد انتشارات و تعداد استنادات به ازاي هر مقاله است. اين شاخص به منظور ارتقاي ساير شاخص‌هاي اندازه‌گيري علم مانند تعداد كل مقالات و تعداد كل استنادات طراحي شده است تا محققان تأثيرگذار را از آنهايي كه صرفاً تعداد زيادي مقاله منتشر مي‌كنند، متمايز كند. اين شاخص براي مقايسه محققان با حيطه كاري يكسان كاربرد دارد. امروزه اين شاخص معادل Impact Factor براي محققين محسوب مي‌شود.

مقالات با ارجاع بالا(Highly Cited Paper)

موسسه Thomson Reuters مقالاتي را كه در طول ده سال گذشته جز يك درصد اول ليست مقالات با ارجاع بالا بوده اند در اين ليست قرار مي گيرند. براي مثال، در فاصله 2010-2000، حدود 9 ميليون مقاله در حدود 10000 مجله معتبر بين المللي چاپ شده است. اين تعداد مقاله در حدود 85 ميليون ارجاع داشته اند. يك درصد اين 9 ميليون مقاله كه در حدود 90هزار مقاله مي شود، در ده سال اخير داراي بيشترين ارجاعات بوده اند. اين مقالات تحت عنوان مقالات با ارجاع بالا يا highly cited paper شناخته مي شوند.

مقالات داغ (Hot Paper)

از ميان اين 9 ميليون مقاله حدود 1800 مقاله در دوسال اخير داراي بيشترين تعداد ارجاعات بين المللي بوده اند. اين دسته از مقالات، مقالات داغ يا hot paper ناميده مي شوند. مقالات داغ در واقع بهترين مقالاتي بوده اند كه جز يك دهم درصد اول برتر جهان قرار ميگيرند.

Fast Breaking Paper

موسسه اطلاعات علمي يا ISI رشته هاي علمي را تحت 22 عنوان تقسيم بندي مي كند. در هريك از اين رشته ها، هرسال 6 مقاله (هر دو ماه يكبار) به عنوان برترين مقالات آن رشته در جهان انتخاب مي شوند. اين مقالات Fast Breaking Paper ناميده مي شوند. ايران در سال 2009 داراي تنها يك مقاله fast breaking paper بوده است.