Interio

پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران

قطب علمی منتخب کشور، همکار سازمان بهداشت جهانی در پژوهش، آموزش، و مدیریت استئوپروز و دیابت
نقشه سایت   En   Fr

1395/12/04 | Creator: 130

دکتر فرشاد فرزادفر عضو هیئت‌علمی و رئیس مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر پژوهشگاه در هجدهمین جشنواره ابن‌سینا به عنوان یکی از دو پژوهشگر برگزیده علوم پایه انتخاب شد. به همین منظور روابط عمومی دانشگاه با ایشان گفت‌وگو کرد كه در ادامه مي‌خوانيد.

باسلام و تبریک براي برگزيده شدنتان در هجدهمین جشنواره ابن‌سينا، لطفاً خودتان را معرفي كنيد؟

بسم‌الله الرحمن الرحیم، من فرشاد فرزادفر، عضو هیئت‌علمی و رئیس مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران هستم.

بفرمایید چه تعداد مقاله دارید و H-Index شما چند است؟

من در مجموعه ISI107 مقاله دارم و شاخص H-Index من 29 است.

بفرمایید تاکنون چه فعالیت‌های اجرایی داشتید؟

قبل از عضویت هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، مدتی در استان کردستان در حوزه معاونت بهداشتی فعالیت داشتم؛ سپس در مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت مشغول فعالیت شدم که در این دوره برای برنامه‌های استقرار نظام شبکه کار کردم و بعدهم دبیر اجرایی برنامه پزشک خانواده روستایی در زمان وزارت دکتر پزشکیان بودم، سپس برای ادامه تحصیل به کشور آمریکا رفتم و در دانشگاه هاروارد تحصیلاتم را در رشته اپیدمیولوژی (بهداشت جهانی و جمعیت) به اتمام رساندم؛ سپس ایران بازگشتم و از آن زمان در مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی تهران مشغول به کار هستم.

آیا تاکنون جوایز دیگری هم کسب کرده‌اید؟

بله؛ درواقع من در سال 91 موفق به کسب مقاله برتر در جشنواره ابن‌سینا شدم و در سال بعد آن‌هم جایزه مقاله برتر را در جشنواره رازی کسب کردم؛ سال گذشته نیز به‌عنوان برگزیده علمی جشنواره رازی معرفی شدم و در کنار آن، مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، رتبه اول را در بین مراکز تحقیقاتی مصوب بین صفر تا 3 ساله کسب کرد.

لطفاً در مورد فعالیت‌هایتان توضیح دهید.

کارهای مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، برخلاف بسیاری دیگر از پژوهش‌های حوزه¬ی پزشکی که در کار تحقیقاتی وابسته به امورکلینیکی و درمانی افراد هستند، بیشتر متمرکز بر مداخلاتی است که بر روی جمعیت درخطر انجام می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال در مرکز ما یک کار ملی به نام پروژه NASBOD یا بار بیماری‌های ملی و فروملی داشتیم که در آنجا بار بیماری‌ها را بر روی 290 بیماری و 67 ریسک فاکتور محاسبه کردیم که مجلدش آماده شد و در اختیار وزارت بهداشت قرارگرفته و احتمالاً در شورایعالی سلامت و امنیت غذا به‌وسیله وزارت محترم بهداشت به مقام محترم ریاست جمهوری ارایه می‌شود؛ غیرازاین؛ پروژه عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر یا STEps را داشتیم که در این پروژه از 31 هزار نفر جمعیت تحت پوشش - درواقع 31 هزار نفر جمعیت رندوم از سراسر کشور در تمام استان‌ها - انتخاب کردیم و از آن‌ها سؤالاتی پرسیدیم و پرسش‌نامه‌هایی در مورد رفتار و شیوه زندگی‌شان مرتبط با بیماری‌های غیرواگیر تکمیل شد و علاوه بر آن آنتروپومتری (شاخص تن‌سنجی شامل قد و وزن و غیره و فشارخون ایشان) سنجش شد و نهایتاً نمونه‌ی خونی از آنان گرفتیم که یکسری پارامترهای بیوشیمی در آن‌ها اندازه‌گیری شد. اهم نتایج این مطالعه گویای وضعیت مردم درخصوص عوامل خطر ذیل است، فشارخون، قندخون، چربی خون، مصرف سیگار و الکل، مصرف فست فودها و ... که اکنون گزارش آن در 31 جلد استانی و 1 جلد ملی آماده‌شده که آن‌هم تا یک ماه دیگر به وزارت بهداشت تحویل داده خواهد شد.

در مورد نتایج این تحقیقات هم بفرمایید.

بحثی که ما در آن کار می‌کنیم، بیماری غیرواگیر مثل سکته قلبی و مغزی هستند که یکی از مداخلات خیلی مهم و ضروری در داخل کشور، کاهش این نوع بیماری‌هاست که ما در ریسک فاکتورهای آن خیلی کارکردیم. به نظر می‌رسد درصد نسبتاً بالایی از جامعه ایرانی فشارخون دارند که می‌تواند ریسک جدی برای سکته قلبی و مغزی باشد، همین‌طور حجم قابل‌توجهی از جمعیت بزرگسال ما درگیر بیماری دیابت و بیماری پره دیابت– که درواقع بیماری نیست ولی در ریسک دیابت هستند (افرادی که قند خونشان بین 100 تا 126 میلی‌گرم در دسی لیتر هست) - این درصد را محاسبه کردیم و به نظر می‌رسد یک‌سوم جمعیت ما به‌نوعی مشکل قندخون و کنترل قند خون را دارند.

از طرف دیگر یکی از مهم‌ترین ریسک فاکتورها به شیوه‌ی زندگی ما برمی‌گردد، به اینکه چاقی در کشور خیلی افزایش پیدا کرده است و براساس نتایجی که اخیراً گرفتیم 60 درصد جمعیت بزرگ‌سال ایرانی یا چاق‌اند یا اضافه‌وزن دارند که این عدد خیلی بالایی است و درواقع در منطقه بعد از کویت ما بالاترین ارقام چاقی و اضافه‌وزن را داریم.

یکسری بیماری‌های دیگری مثل سرطان، دیابت و بیماری‌های تنفسی نیز موردبررسی هستند که به‌عنوان‌مثال نتایج مربوط به NASBOD نشان می‌داد که میزان مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های تنفسی در کشور ما از سال 1990 تا سال 2015 تقریباً بین 20 تا 30 برابر در گروه‌های سنی مختلف افزایش پیداکرده و این افزایش بین مرد و زن متفاوت نیست بنابراین علت این افزایش به مصرف سیگار مربوط نیست بلکه به آلودگی هوا برمی‌گردد و این مسئله ایست که ما حتماً باید درستش کنیم؛ متأسفانه در خیلی از برنامه‌ها، خیلی مداخلات مناسبی را برای بیماری‌هایی طراحی کردیم، ولی این بیماری با سرعت خیلی عجیبی رو به افزایش است و خیلی سریع دارد انسان‌ها را از بین می‌برد که ما البته مداخله مشخص و مناسبی را برایش تعیین کردیم و امیدواریم در چند سال آینده در مراکز خدمات بتوانیم این کار را انجام بدهیم.

لطفاً نظرتان را درباره جشنواره ابن‌سینا بفرمایید.

به نظر من جشنواره ابن‌سینا درواقع یکی از معدود جشنواره‌های است که می‌تواند انگیزه خیلی خوبی برای جامعه علمی ایجاد کند و با توجه به اینکه محدوده‌ی جشنواره به جامعه علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران برمی‌گردد، یک رقابت درون خانوادگی است که به محقق ما کمک می‌کند تا بتواند فعالیت خود را به عرصه نمایش سایر محققین در دانشگاه برساند؛ همچنین با توجه به بعد ملی و بین‌المللی مناسب دانشگاه علوم پزشکی تهران، فعالیت‌های محققین دانشگاه در سطح بین‌المللی هم نمود پیدا خواهد کرد. نکته مهم این است که در حال حاضر دنیای علم، دنیای یک‌بعدی نیست یعنی اگر احیاناً کسی در حیطه مثلاً علوم بالینی یا الکتروشیمیایی دارویی مشغول کار است به‌تنهایی نمی‌تواند قدم و حرف جدیدی را در دنیا بزند و این چند رشته¬ای بودن فعالیت‌های تحقیقاتی بسیار مهم است و یکی از راهکارهایی انجام کارهای چند رشته ای این است که از فعالیت‌های همدیگر در حوزه‌ها و رشته‌های مختلف آگاهی پیدا کنیم و همدیگر را بشناسیم و بتوانیم راهکارهای دقیق‌تر و عمیق‌تر را در مداخلات سلامت معرفی کنیم که از رشته‌های مختلف بتوانند به همدیگر کمک کنند؛ این هم می‌تواند در حیطه دانشگاه تهران تعریف شود و هم با توجه به شناختی که از دانشگاه تهران و جشنواره ابن‌سینا وجود دارد می‌تواند مداخلات تخصصی در سطح ملی و در سطح بین‌المللی گسترده شود.

جشنواره ابن‌سینا ازنظر ارزش علمی جایگاه خیلی مناسبی دارد و جزو بهترین فستیوال‌های کشور است و محل مناسبی است تا دانشمندها و محققین ایرانی بتوانند دورهم جمع شوند و درواقع از یافته‌های همدیگر اطلاع پیدا کنند.

اگر مطلب پایانی دارید بفرمایید.

صحبت خاصی ندارم، من هم از شما خیلی ممنونم، برای روابط عمومی در فعالیت‌هایی که انجام می‌دهند آرزوی موفقیت کرده و امیدوارم برقرار باشید.

خیلی متشکرم.
 



خبرنگار: سمیرا کرمی/تنظیم: میرحامد حسینی/عکس: مهدی کیهان