Interio

کلینیک مجازی دیابت پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

1390/10/18 | ایجاد کننده: Admin

کمای هیپراسمولار (HHS)

این عارضه یکی از اورژانس های مهم است که در همه افراد دیابتی ممکن است رخ دهد ولی بیشتر در افراد با سن بالا و دیابت نوع 2 رخ می دهد.

این عارضه با کاهش مشخص میزان آب بدن (دهیدراتاسیون)، افزایش واضح قند خون و درجات مختلفی از اختلالات عصبی و مقادیر اندک یا فقدان کتون در ادرار به هنگام سنجش کتون ادرار با نوارهای تست ادراری مشخص می شود. افزایش شیوع دیابت نوع 2 و بالاتر رفتن سن بیماران به علت بهبود روزافزون روش های درمانی باعث بروز هرچه بیشتر این عارضه شده است.

اگرچه عوامل وعلل زمینه ای بروز این عارضه متعدد می باشد ولی ابتلا به انواع عفونتها شایعترین علت ایجاد آن می باشد. سایر علل مثل بعضی داروها، عدم مصرف داروهای دیابت، دیابت تشخیص داده نشده، اعتیاد و بیماری های همزمان می باشد.

یافته های بالینی در بیماران شامل علائم ناشی ازکم آبی بدن (دهیدراتاسیون) و درجات مختلفی از علائم عصبی ازخواب آلودگی تا کوما می باشد. این عارضه در یک‌سوم موارد، یافته‌ها و علائم مشابه کتواسیدوز دیابتی دارد ولی به طور کلی در HHS میزان قند معمولاً بسیار بالاتر بوده (حدود 600-500 و بالاتر)، علائم کم آبی دیده شده و درجات شدیدی از اختلالات عصبی، از خواب‌آلودگی تا گیجی شدید و کوما وجود دارد. مرگ ومیر این عارضه بین 10 تا 50 درصد است. همراهی نارسایی کلیوی و نارسایی احتقانی قلب با این عارضه شایع بوده (به دلیل سن بالاتر بیماران ) و وجود هر کدام از این مشکلات شانس بهبودی را کمتر می کند. یک عامل مستعد کننده مثل عفونت، سکته قلبی، سکته مغزی یا جراحی اخیر اغلب می تواند وجود داشته باشد. مصرف بعضی داروها مثل فنی توئین، دیازوکساید، استروئیدها و دیورتیکها هم می تواند در بروز این عارضه کمک کننده باشد.

دلایل ایجاد کننده و علایم آن

کاهش نسبی انسولین در این بیماران (به علت شرایط جدیدی که پیش آمده) می تواند باعث کاهش تدریجی ورود گلوکز به نسوج بدن، افزایش ورود گلوکز از کبد به خون و در نتیجه افزایش قند خون گردد که این امر باعث افزایش حجم ادرار وبه دنبال آن کاهش حجم مایعات بدن شده و اگر بیمار به علت بیماری زمینه ای حاد یا مزمن همراه، نتواند در این شرایط مصرف کافی مایعات داشته باشد منجر به کم آبی (دهیدراتاسیون) واضح می شود.

با کاهش حجم پلاسما نارسایی در عملکرد کلیوی ظاهر شده و در نتیجه دفع ادراری گلوکز کاهش یافته و این امر خود باعث افزایش هر چه بیشتر گلوکز خون می شود، در این حالت مشکلات مغزی، گیجی یا کوما ایجاد می شود.

شروع بیماری تدریجی و در طی روزها تا هفته ها بوده و علائمی مثل ضعف، افزایش حجم ادرار و تشنگی وجود دارد. فقدان وجود تابلوی حاد کتواسیدوز ممکن است تشخیص و درمان این عارضه را به تعویق انداخته تا حدی که دهیدراتاسیون (کم آبی) در این حالت شدیدتر از دهیدراتاسیون در کتواسیدوز می شود. کم کم خواب آلودگی و گیجی ایجاد شده و می تواند به سوی تشنج و کومای عمیق برود. علائم شامل دهیدراتاسیون عمیق در بیمار خواب آلوده یا در کوما بدون ناراحتی تنفسی (به صورت تنفس پرمشقت و عمیق) می باشد. بستری و مایع درمانی کافی و مناسب اساس درمان بوده و بسیار کمتر از کتواسیدوز نیاز به انسولین برای اصلاح قند خون وجود دارد. درصوت نیاز، الکترولیت های خونی نیز باید اصلاح شود.

مرگ و میر در این حالت بیشتر از 10 برابر کتواسیدوز می باشد و این امر شاید به دلیل شیوع بیشتر این عارضه در سنین بالا باشد (که در این سنین بیماران بیماریهای زمینه ای یا قلبی بیشتری می توانند داشته باشند) و بیشتر بودن میزان دهیدراتاسیون این بیماران به دلیل تشخیص دیرتر بیماری می باشد

علل بروز وضعیت هایپر اُسمولار:

•عدم مصرف داروهای دیابت

•ابتلا به عفونت ها

•اعتیاد

•دیابت تشخیص داده نشده

•استرس جدی مثل جراحی یا سکته

•بیماری های هم زمان

 
•مصرف بعضی داروها (مثل فنی توئین،استروئیدها،مدرها )

علائم اصلی: کاهش حجم مایعات بدن و بروز علائم کم آبی

•قند خون بسیار بالا

•اختلالات در سطح هوشیاری از خواب آلودگی تا گیجی و تشنج وکوما
 
•ضعف و بی حالی

•فقدان بروز مشکل تنفسی جدی

تدابیر پیش گیری کننده

• درمان سریع و صحیح کلیه بیماری های ایجاد شده

•مصرف دقیق و مرتب داروها

•کنترل مداوم قند خون در مواقع احتمال بروز مشکل

•مصرف مایعات کافی و مناسب به هنگام بروز بیماری ها

•مراجعه به مرکزدرمانی در مواقع شک به بروز این وضعیت


کلمات کلیدی

Empty