تشریح فرایند بازبینی سند ملی نشست ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر با حضور وزیر بهداشت

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، در نشست ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر که در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار شد، دکتر باقر لاریجانی با بیان اینکه یک برنامه اقدام به تنهایی مشکلات را حل نمی کند افزود: این برنامه چارچوب، چشم انداز مشترک و پاسخگویی لازم برای اقدام چندبخشی را فراهم می آورد. بدون چنین نقشه راهی، تلا شها اغلب پراکنده، واکنشی و ناکارآمد می شوند.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم  افزود: در تدوین این سند مجموعه ای از اهداف استراتژیک، اهداف کمی قابل سنجش، راهبردهای چندسطحی، بسته های مداخله ای و شاخص های پایش و ارزیابی ارائه شده است که بر اساس تعهدات ملی و بین المللی کشور تدوین شده اند.

وی ادامه داد: بازبینی برنامه به گونه ای طراحی شده است که قابل انطباق، نتیجه گرا و مرتبط با چارچوب پایش و ارزیابی و همچنین سندهای جهانی باشد تا پیشرفت به طور شفاف و قابل مشاهده باشد.

در ادامه این نشست، دکتر لاریجانی با تشریح جزییات سرفصل های این سند گفت: در فصل اول این سند بازبینی شده، مهمترین اقدامات نظام سلامت ایران در مدیریت و پیشگیری بیماریهای غیرواگیر مرور می شود. در ادامه، تاریخچه تشکیل و فعالیت کمیته کشوری بیماری های غیرواگیر، که نقش مهمی در بسیج منابع برای تدوین سند ملی پیشگیری و کنترل بیمار یهای غیرواگیر و عوامل خطر مرتبط با آن داشت، ارایه می گردد.

وی با تشریح اینکه  فصل دوم این سند  به یافته های ارزشیابی اجرای سند ملی پیشگیری و کنترل بیمار یهای غیرواگیر  و عوامل خطر اختصاص دارد افزود:  با وجود تدوین سند و اجرای بخشی از مداخله های آن، هنوز فاصله معناداری تا دستیابی به اهداف تعیین شده وجود دارد. اگرچه عواملی مانند تغییر مدیریت، همه گیری کووید- 19 و تحریم ها نقش مهمی در کند شدن روند اجرا داشته اند، اما تحلیل وضعیت موجود نشان می دهد که کشور می تواند با تکیه بر نقاط قوت و بهر ه گیری از فرصت ها، چالشها و موانع را مدیریت کرده و مسیر دستیابی به وضعیت مطلوب در کنترل بیمار یهای غیرواگیر را هموار سازد.

دکتر لاریجانی ادامه داد: در فصل سوم این سند وضعیت بیماری های غیرواگیر در سطح جهان و منطقه با استفاده از نتایج مطالعه بار جهانی بیماری ها گزارش های مطالعات سال 2023 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است تا تصویری مبتنی بر شواهد از روندها و الگوهای اپیدمیولوژیک ارائه شود.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران تصریح کرد: وضعیت بیمار یهای غیرواگیر و عوامل خطر مرتبط با آن در جمهوری اسلامی ایران، بر اساس مهم ترین مطالعات و شواهد ملی، به ویژه پیمایش عوامل خطر بیماری های غیرواگیر (STEPS)در سال 1400 ، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. هدف از این تحلیل، ارائه تصویری مبتنی بر شواهد از روندها، الگوهای اپیدمیولوژیک و توزیع عوامل خطر بیمار یهای غیرواگیر در کشور، به منظور پشتیبانی از سیاستگذاری، برنامه ریزی و مداخلات مؤثر در حوزه سلامت است.

براساس داده های ثبت مرگ کشور، احتمال مرگ و میر زودرس (سنین 30 تا 70 سال) ناشی از بیماری های غیر واگیر شامل بیماری های قلب ی-عروقی، سرطا نها، دیابت و بیماری های مزمن ریوی از 21.36 % در سال 1385 تا 15.25 % تا سال1397 کاهش یافته است، سپس در سال 1398 احتمال مرگ به 16.63 % افزایش یافته و سپس مجددا روند کاهشی تا سال 1400 داشته و به 14.15 % رسیده است و به طور کلی در طی این بازه زمانی 33.75 % کاهش داشته است. وی افزود: روند در زنان و مردان مشابه حالت کل بوده است و همواره احتمال مرگ در زنان کمتر از مردان بوده است.

دکتر لاریجانی ادامه داد: در فصل ششم این سند سازوکار اجرایی سند ملی کنترل و پیشگیری از بیمار یهای غیرواگیر تشریح شده است. ساختار کمیته ملی بیمار یهای غیرواگیر، کارگروه های تخصصی و وظایف هر یک از نهادها و دستگاه های مسئول تبیین می شود. همچنین سازوکار هماهنگی بین بخشی، فرآیند تصمیم گیری، گزار ش دهی و پایش اجرای تعهدات مورد بررسی قرار گرفته است تا بستر لازم برای اجرای مؤثر و منسجم سند فراهم شود.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم در بخش دیگری از این جلسه به نقش هوش مصنوعی در ارتقا عدالت سلامت در حوزه بیماری های غیرواگیر اشاره کرد و توضیحاتی در مورد  بهره گیری از  هوش مصنوعی در مدیریت دیابت که به تازگی پلتفرم آن در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم رونمایی شده است اشاره کرد.